Wierzenia wikingów:
Panteon normański był bardzo złożony. Siedzibą bogów był Asgard położony w centrum wszechświata.
Bogowie wikingów byli zawzięci i niemiłosierni. Nie można było mieć do nich pełnego zaufania, bywali oni
podstępni i zdradzieccy, i nie zawsze sprzyjali ludziom. W niebiosach Normanów przez całe dnie walczono, a
nocami ucztowano. Pierwszy z bogów to Odyn. Jest synem Bura i Bestli, bóg wojny. Jego słynną bronią jest
potężna włócznia Gungnir. Jest potężny, lecz zdradliwy, a także zręczny w magii, w przebraniu często wtrąca się w sprawy ludzi.
Panował nad Walhallą, siedzibą dusz wybranych wojowników. Jeździł po niebie na ośmionogim koniu Slepnirze, a towarzyszyły mu wilki i
dwa kruki, Huginn i Muninn (myśl i pamięć), które przynosiły mu wieści z ziemi.W jego ręku spoczywa
los wojownika. On rozdaje zwycięstwo, nie zawsze sprawiedliwie, gdyż często w jego bitwach górą stają tchórzliwi
i słabsi. Lecz w skutek tego stale rośnie w Walhalli hufiec najmężniejszych z mężnych, by w dniu ragnarok
stanąć u boku bogów w walce.( ragnarok - zmierzch bogów - dzień ostatecznej bitwy między Azami i Olbrzymami, w której wg.
przepowiedni zginą obie strony a ogień strawi wszechświat. Nad oczyszczonym światem i odrodzoną ludzkością władzę obejmie wskrzeszony Baldur )
Wojowników poległych na polu walki zabierały do Walhalli walkirie
dziewice - wojowniczki. To on nauczył ludzi, jak zabijać i ciągnąć z tego korzyści. Zarazem był bogiem mądrości, ojcem poezji i pisma.
Małżonką Odyna była Frigga( bogini małżeństwa, rodziny i domu). Ze związku Odyna z Frigg narodził się Baldr, bóg jasności.
Mądrością dorównywał Odynowi, a sprawiedliwością i trzeźwością sądu przewyższał wszystkich. Dopóki żył, zarówno wszystko, co żyje, jak i
martwe skały głosiło chwałę Baldra. Zginął na skutek intrygi Lokiego, z ręki swego brata Hoda. Drugi syn Odyna i Frigg, Hod, chociaż ślepy,
był najsilniejszy z bogów. Zginął zabity przez przyrodniego brata Waliego. Najstarszym synem Odyna i najbardziej
popularnym bogiem jest Thor. Powszechnie noszono talizmany w kształcie jego młota - Mjölnera.
Zrodził się on ze związku boga z Jord - Ziemią. Silny i wytrzymały. Władca burz i
piorunów, opiekun kowali. Łatwo wpadający w gniew stąd przydomek Gwałtowny. Dzielny i prawy, nie dorównuje
jednak mądrością ojcu. Stoi na straży porządku świata. Na wozie zaprzężonym w dwa kozły, albo pieszo, wyprawia
się do Jotunheimu, uzbrojony w nieodłączny młot Mjölner, żelazne rękawice i pas siły. Sieje tam śmierć i zniszczenie.
Był on także patronem prawa i sprawiedliwości, toteż zgromadzenia powszechne wolnych mężów (althingi - pierwsze
parlamenty europejskie) rozpoczynało swe spotkania zawsze w dniu Thora - thórsdagrr, czyli w języku staronordyckim - w
czwartki.
Tyr jest najodważniejszym i
najroztropniejszym z bogów. Bóg wojny, rozdaje zwycięstwa, nie ferując
pochopnych wyroków. Czczą go wszyscy mężowie bez względu na stan. Zwą go Jednorękim, gdyż oddał dłoń w zastaw
za wolność wilka Fenrira. Odsunął tym samym od świata dzień zguby. Bragi, syn Odyna i Gunnlod, jest z bogów
najwymowniejszy. Bóg poezji i skaldów cieszy się wśród bogów szczególnymi łaskami. Jego małżonka, Idunn,
przechowuje złote jabłka, którymi żywią się bogowie. Dzięki nim starość nie ma dostępu do Asgardu. Heimdall
jest tym bogiem, który nie dopuszcza zła w granice Asgardu. Zrodziło go w cudowny sposób dziewięć dziewic
- fal, córek Olbrzyma Morza - Agira i bogini toni morskiej Ran - Angeyja, Atla, Mirgjafa, Eistla, Gjalp, Imd,
Iarnsaxa i Ulfrun. Siedzibę swą obrał u stóp mostu Bilrost (Tęcza). Tu dzień czy noc, niestrudzenie strzeże drogi
łączącej Midgard z Asgardem. Posiada miecz Hoffud, od ciosu którego każdy przeciwnik ginie, i róg Gjallarhorn,
w który dmie w chwilach niebezpieczeństwa. Jego głos oznajmi nadejście ragnarok. Heimdall dosiada wspaniałego
rumaka zwanego Gultoor. Ma na nim wyruszyć do boju w dzień Ostatniej Bitwy. Wśród bogów, najmocniejszy po
Thorze jest syn Odyna, Widar, ponury bóg zwycięstwa. Nosi buty pozwalające mu na swobodne chodzenie w
powietrzu. Wali jest tym, który pomścił zabójstwo Baldra. Najmłodszy z bogów zemsty dokonał, gdy miał
tylko dwa dni. Jego ojcem jest Odyn, a matką Rind. Wyróżnia się śmiałością w boju i zręcznością w strzelaniu
z łuku. Myśliwymi opiekuje się Ullr, syn bogini Syw i pasierb Thora. Znakomity łucznik, łyżwiarz i narciarz. Imienia
jego wzywa się przy pojedynkach.
Forseti jest sędzią wśród bogów. Narodził się ze związku Baldra i Nanny. On godzi bogów i ludzi, rozstrzygając
rozumnie najtrudniejsze spory. W jednym z górnych światów, w Wanaheimie mieszkał inny ród bogów - Wanowie.
Rządzili oni powietrzem i siłami przyrody. Pieśń nazywa ich "pełnymi wiedzy". Stworzyli oni Njorda i oddali bogom
jako rękojmię zawartego pokoju. Bogowie przyjęli go do swojego grona i dali siedzibę nad brzegiem morza.
Rządzi on wiatrem, burzą i ogniem, był bogiem dobrobytu, rybołóstwa i żeglarstwa. Ze swoją żoną Skadi
dochował się dwójki prześlicznych bliźniaków Freyi i Freya. Freyja jest boginią płodności i urodzaju oraz
miłości. Bierze pod swoją opiekę kobiety brzemienne i kochanków. Sama kochać się lubi i Pieśń przypisuje
jej licznych partnerów. Zwą ją nawet rozpustną. Po świecie jeździ wozem zaprzęgniętym w dwa koty.
Frey
jest bogiem płodności i urodzaju. Rządzi deszczem, pogodą i wywiera swój wpływ na wszystko, co się na ziemi
rodzi. Kochliwy jest przy tym bardzo i w żądzy niepohamowany. Oddal nawet swój miecz zwycięstwa Skirnirowi,
gdy ten dopomógł mu w zdobyciu łask Gerdy. Frey nie uznaje wierzchowca i zamiast niego dosiada odyńca, który
w magiczny sposób wzmaga jego potencję. Loki nie jest ani bogiem, ani Wanem. Syn Thursy Farbautiego i
olbrzymki Laufeyji, usynowiony przez bogów początkowo wielce im dopomógł, by w końcu zdradzić. Poniósł za to
straszliwą karę. Obdarzony niezwykłą inteligencję i sprytem, wielokrotnie dopomógł bogom w wyjściu z opresji.
Jednak natura olbrzymów brała w nim często górę i stawał się wtedy podstępny i przewrotny. Miał cudowny dar
zmieniania postaci i płci. Przemieniony w klacz, urodził ośmionogiego ogiera Sleipnira, którego podarował Odynowi.
Przez długi czas bogowie wybaczali mu jego występki, ale gdy doprowadził do śmierci Baldra, pojmali go i spętanego
porzucili w nadmorskiej grocie, gdzie jadowity wąż sączy mu na twarz nieustannie krople jadu. Pozostać tak ma aż
do dnia ragnarok, dnia Ostatniej Bitwy, gdy opadną wszelkie więzy. Przy nim siedzi jego żona Sygin, by nieść mężowi
ulgę w cierpieniu. Loki jest ojcem trzech potworów: wilka Fenrira, węża Midgardsorma i bogini zmarłych Hel. Spłodził
je w Jotunheimie z olbrzymką Angrbodą. Potomstwo to ma przynieść w przyszłości zagładę bogom i światu. Bogom
trzeba było składać ofiary, zwłaszcza Odynowi i Freyowi. Ważne sprawy wymagały ofiary, niekiedy składano w
ofierze nawet ludzi. Wrogowie złapani przez wikingów byli wieszani z rękami i nogami rozpostartymi na kształt orła.
Rozcinano im ich ciała wzdłuż kręgosłupa. Klatkę piersiową otwierano i wyciągano płuca w taki sposób, że układały
się jak orle skrzydła.
Obok świata bogów istniał również świat demonów ( koboldy, trole, elfy, niksy, walkirie ), przychylnych lub wrogich
ludziom. Bogowie choć wyposażeni w nadnaturalne siły, nie byli wszechmocni i podlegali wyrokom losu, którego personifikacją
były Normy.
BIBLIOGRAFIA:
Elizabet Hallam "Bogowie i boginie" Świat Książki
Arthur Cotterell "Encyklopedia mitologii"